

روی عن الإمام زین العابدین علی بن الحسین بن أبی طالب ـ علیه السلام ـ انه لما رجع من الحج استقبله أحد الحجاج ( الشبلی ) فقال له الإمام ـ علیه السلام ـ حججت یا شبلی ..؟؟ قال: نعم یا ابن رسول الله ..
فقال له علیه السلام: أنزلت المیقات وتجردت عن مخیط الثیاب واغتسلت ..؟! قال: نعم ..
قال علیه السلام: فحین نزلت المیقات ، نویت أنک خلعت ثیاب المعصیة ولبست ثوب الطاعة ..؟ قال: لا ...
قال علیه السلام: فحین تجردت عن مخیط ثیابک ، نویت أنک تجردت عن الریاء والنفاق والدخول فی الشبهات..؟ قال: لا..
قال علیه السلام: فحین اغتسلت ، نویت أنک اغتسلت من الخطایا والذنوب ..؟! قال: لا..
قال الإمام: فما نزلت المیقات ولا تجردت عن مخیط الثیاب ولا اغتسلت ...
ثم قال علیه السلام: حین تنظفت وأحرمت وعقدت الحج ، نویت أنک تنظفت بنور التوبة الخالصة لله تعالى ..؟ قال: لا.
قال الإمام علیه السلام: فحین أحرمت ، نویت أنک حرّمت على نفسک کل محرّم حرّمه الله عزوجل قال: لا ..
قال علیه السلام: فحین عقدت الحج ، نویت أنک قد حللت کل عقد لغیر الله ..؟! قال: لا ..
قال له الإمام: ما تنظفت ولا أحرمت ولا عقدت الحج ...
ثم قال له علیه السلام: أدخلت المیقات وصلیت رکعتی الإحرام ولبیت .. ؟؟ قال: نعم ..
قال علیه السلام: فحین دخلت المیقات ، نویت أنک بنیة الزیارة ..؟! قال: لا ..
قال علیه السلام: فحین صلیت الرکعتین ، نویت أنک تقربت إلى الله بخیر الأعمال من الصلاة ، وأکبر حسنات العباد ..؟!! قال: لا ...
قال له علیه السلام: ما دخلت المیقات ولا لبیت ...
ثم قال له علیه السلام: أدخلت الحرم ، ورأیت الکعبة وصلیت ..؟!! قال: نعم ..
قال علیه السلام: فحین دخلت الحرم ، نویت أنک حرّمت على نفسک کل غیبة تستغیبها المسلمین من أهل ملة الإسلام ..؟! قال: لا ...
قال علیه السلام: فحین وصلت مکة ، نویت بقلبک أنک قصدت الله ..!!؟؟ قال: لا ...
قال علیه السلام: فما دخلت الحرم ، ولا رأیت الکعبة ، ولا صلیت ...
ثم قال علیه السلام: طفت بالبیت ، ومسست الأرکان وسعیت ..!؟ قال: نعم ..
قال علیه السلام: فحین سعیت نویت أنک هربت إلى الله .. وعرف ذلک منک علام الغیوب ..!؟ قال: لا ..
قال الإمام علیه السلام: فما طفت بالببیت .. ولا مسست الأرکان ، ولا سعیت ..
ثم قال له علیه السلام: صافحت الحجر ووقفت بمقام إبراهیم ـ علیه السلام ـ وصلیت به رکعتین: قال: نعم ... فصاح الإمام علیه السلام: صیحة کاد یفارق الدنیا بها .. ثم قال: آه. آه .. من صافح الحجر الأسود فقد صافح الله تعالى .. فانظر یا مسکین ولا تضبع أجر ما عظم حرمته ، وتنقض المصافحة بالمخالفة وقبض الحرام ، نظیر أهل الآثام ..
ثم قال له: نویت حین وقفت عند مقام إبراهیم ـ علیه السلام ـ أنک وقفت على کل طاعة ، وتخلّفت عن کل معصیة ..!؟ قال: لا ..
قال علیه السلام: فحین صلیت رکعتین نویت أنک بصلاة إبراهیم ـ علیه السلام ـ وأرغمت بصوتک أنف الشیطان .!؟ قال: لا .. قال علیه السلام: فما صافحت الحجر الأسود ، ولا وقفت عند المقام ، ولا صلیت فیه الرکعتین ..
ثم قال له علیه السلام: أأشرفت على بئر زمزم ، وشربت من مائها ..!؟ قال: نعم ..
قال علیه السلام: نویت أنک أشرفت على الطاعة ، وغضضت طرفک عن المعصیة ..!؟ قال: لا ...
قال علیه السلام: فما أشرفت علیها ، ولا شربت مائها .
قال الإمام علیه السلام: أسعیت بین الصفا والمروة .. ومشیت وترددت بینهما ..!؟ قال: نعم ..
قال علیه السلام: نویت أنک بین الرجاء والخوف ..!؟ قال: لا .. قال له الإمام: فما سعیت ولا مشیت ، ولا ترددت بین الصفا والمروة ..
ثم قال الإمام علیه السلام: خرجت إلى منى ..؟؟ قال نعم ..
قال علیه السلام: نویت أنک أمنت الناس من لسانک وقلبک ویدک ..؟! قال: لا ..
قال علیه السلام: فما خرجت إلى منى ..
ثم قال علیه السلام: أوقفت الوقفة بعرفة ..!!؟؟ وطلعت جبل الرحمة وعرفت وادی نمرة ، ودعوت الله سبحانه عند المیل والحجرات ..؟ قال: نعم ..
قال علیه السلام: هل عرفت بموقفک بعرفة معرفة الله سبحانه ، أمر المعارف والعلوم ، وعرفت قبض الله على صحیفتک ، واطلاعه على سریرتک وقلبک ..!؟ قال: لا ...
قال علیه السلام: نویت بطلوعک جبل الرحمة .. أن الله یرحم کل مؤمن ومؤمنة ، ویتولى کل مسلم ومسلمة ..؟؟ قال: لا..
قال علیه السلام: فنویت عند النمرة أنک لا تأمر حتى تأتمر ، ولا تزجر حتى تنزجر ، قال: لا..
قال علیه السلام: فعندما وقفت عند العلم نویت أنها شاهدة لک على الطاعات ، حافظة لک مع الحفظة بأمر رب السماوات ..؟؟ قال: لا .. قال له علیه السلام: فما وقفت بعرفة ، ولا طلعت جبل الرحمة ، ولا عرفت نمرة ، ولا دعوت ، ولا وقفت عند النمرات ...
ثم قال له علیه السلام: مررت بین العلمین وصلیت قبل مرورک رکعتین، ومشیت بمزدلفة، ولقطت فیها الحصى، ومررت بالمشعر الحرام ..؟؟ قال: نعم ..
قال علیه السلام: فحین صلیت رکعتین نویت أنها صلاة شکر فی لیلة عشر تنفی کل عسر ، وتیسر کل یسر ..؟ قال: لا ..
قال علیه السلام: فعندما مشیت بین العلمین، ولم تعدل عنهما یمیناً ولا شمال اً، نویت أن تعدل عن دین الحق یمیناً وشمالا ً، ولا بقلبک ، ولا بلسانک ، ولا بجوارحک ..؟! قال: لا ..
قال علیه السلام: فعندما مشیت بمزدلفة ولقطت منها الحصى نویت أنک رفعت عنک کل معصیة وجهل ، وثبت کل علم وعمل ..!؟ قال: لا ..
قال له الإمام: فعندما مررت بالمشعر الحرام نویت أنک أشعرت قلبک اشعار أهل التقوى والخوف لله عزوجل ..!؟ قال: لا ..
قال علیه السلام: فما مررت بالعلمین ، ولا صلیت رکعتین ، ولا مشیت بالمزدلفة ، ولا رفعت منها الحصى ، ولا مررت بالمشعر الحرام .. ثم قال له الإمام علیه السلام: وصلت منى ورمیت الجمرة ، وحلقت رأسک ، وذبحت هدیک ، وصلیت فی مسجد الخیف ، ورجعت إلى مکة ، وطفت طواف الإفاضة ..؟!! قال: نعم
قال علیه السلام: فنویت عندما وصلت منى ، ورمیت الجمار أنک بلغت إلى مطلبک ، وقد قضى ربک لک کل حاجة ..؟! قال لا .. وأضاف قائلا: فعندما رمیت الجمار .. نویت إنک رمیت عدوک ـ ابلیس اللعین ـ وعصیته بتمام حجک النفیس ..!!؟؟ قال: لا ...
قال علیه السلام: فعندما حلقت رأسک نویت أنک تطهرت من الأدناس ، ومن تبعة بنی آدم ، وخرجت من الذنوب کما ولدتک أمک ..؟!! قال: لا ...
قال له الإمام: أفعندما صلیت فی مسجد الخیف نویت أنک لا تخاف الا الله عزوجل .. وذنبک ، ولا ترجو إلا رحمة الله تعالى ..!؟ قال: لا ...
قال له علیه السلام: فعندما ذبحت هدیک نویت أنک ذبحت حنجرة الطمع بما تمسکت بحقیقة الورع .. وأنک اتبعت سنة إبراهیم ـ علیه السلام ـ بذبح ولده وثمرة فؤاده وریحانة قلبه وحاجة سنته لمن بعده ، وقربه إلى الله تعالى لمن خلفه ..؟! قال: لا ..
ثم قال له علیه السلام: فعندما رجعت إلى مکة ، وطفت طوف الافاضة نویت أنک أفضت من رحمة الله تعالى ، ورجعت إلى طاعته ، وتمسکت بوده .. وأدیت فرائضه ، وتقربت إلى الله تعالى ..؟!!
قال: لا ... قال له الإمام زین العابدین علیه السلام: فما وصلت منى ، ولا رمیت الجمار ، ولا حلقت رأسک ، ولا ذبحت ، ولا أدیت نسکک ، ولا صلیت فی مسجد الخیف ، ولا طفت طواف الافاضة ، ولا تقربت ، ارجع فانک لم تحج ...؟!
فطفق (الشبلی) یبکی على ما فرط فی حجه ، وصعق صعقة کادت فیها خروج نفسه .. وما زال یتعلم حتى حج من قابل بمعرفة ویقین .. هکذا کان الإئمة من اهل البیت علیهم السلام .. یؤدون مناسکهم وعباداتهم .. ویربون شیعتهم وأتباعهم على فهم عبادتهم .. والتفقه فی دینهم ..
ولم یکن عدم إدراک هذه المعانی وفهمها .. حائلا دون قبول الحج .. ولکن من باب .. لا صلاة لمن جاره المسجد ..!
...همیشه در انبوهی از اطلاعات و داده ها سردرگم میشویم، کدام اولویت دارد؟
همه آنها خواندنی و قابل استفاده است ولی کدام یک باید در کنار دست ما باشد؟
اگر شماهم کتابی پیشنهاد میکنید بنویسید.
...علی علیه السلام چرا در دوران حکومتش فدک را باز نگرداند مگر حق همسر او نبود؟
الْقَطَّانُ، عَنْ أَحْمَدَ الْهَمْدَانِیِّ، عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ، عَنْ أَبِیهِ، عَنْ أَبِی الْحَسَنِ عَلَیْهِ السَّلَامُ قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلَامُ لِمَ لَمْ یَسْتَرْجِعْ فَدَکَ لَمَّا وَلِیَ أمرَ النَّاسَ، فَقَالَ:
لِأَنَّا أَهْلُ بَیْتٍ ذا ولاّنا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَأْخُذُ لَنَا حُقُوقَنَا مِمَّنْ یَظْلِمُنَا إِلَّا هُوَ، وَ نَحْنُ أَوْلِیَاءُ الْمُؤْمِنِینَ، إِنَّمَا نَحْکُمُ لَهُمْ وَ نَأْخُذُ حُقُوقَهُمْ مِمَّنْ یَظْلِمُهُمْ، وَ لَا نَأْخُذُ لِأَنْفُسِنَا. [1]
قطان از احمد همدانی از علی بن الحسن بن فضال از پدرش از امام رضا علیه السلام نقل می کند که در باره امیر المومنین علی علیه السلام سوال کردم که: چرا علی علیه السلام در هنگامی که ولی امر مردم و خلیفه و زمامدار بود فدک را باز نگرداند؟
امام علیه السلام فرمودند:
«برای اینکه ما خاندانی هستیم که چنانچه زمامدار شویم گرفتن حقوق خود را از کسانی که به ما ستم کردهاند به خدا واگذار میکنیم. زیرا ما سرپرست مؤمنانیم و تنها برای حفظ حقوق خود آنها در برابر ستمکاران حکومت را میپذیریم و درصدد اخذ حقوق خود نیستیم»
نکات قابل توجه:
احقاق حقوق مومنان یکی از شاخصههای مردان الهی و متصل به بینهایت است که امام معصوم به عنوان یک وظیفه از آن یاد میکند. حقوق مردم و سرپرستی و ولایت بر مردم کاری نیست که انسانِ درگیر در تلاطمات نفسانی بتواند از آن به سلامتی عبور کند.
امام در این جملات قصار به همه بشریت اعلام میکند که حکومتپذیری انسانهای الهی بر مردم برای خود مردم است و اگر نفع و ثمری بر آن مترتب گردد اولین گروهی که از آن بهرهند میگردند خود مردم خواهند بود.
در یک نگاه کلی از بین شبهات موجود در حوزه ولایت که امام رضا علیه السلام به آن پاسخ گفتهاند میتوان به چند نکته به عنوان جمعبندی اشاره داشت. شبهاتی که امروزه در قالبهای نو با رنگ و لعاب فریبنده مطرح میگردد تازگی ندارد و تکرار حرفهای قدیمی است. امام با بهرهگیری از اختلافِ روایات، در فهم صحیح آنها، روشی نو در پاسخگویی ارائه میکند. گروهی که از پذیرفتن جوابهای حلی رویگردان هستند در مقابل جوابهای نقضی مجبور به سکوت میشوند و سکوت آنها موقعی بیشتر معنی پیدا میکند که پاسخ داده شده از مستندات خودشان میباشد. این نحوه پاسخگویی حضرت از مواردی است که قابل الگوبرداری و تکرار است.
[1]. عیون أخبار الرضا (ع)، ج ٢، ص ٨۶.
...
چرا علی علیه السلام قسمت کننده بهشت و جهنم نامیده شده است؟
قَالَ الْمأمون یَا أَبَا الْحَسَنِ أَخْبِرْنِی عَنْ جَدِّکَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ بِأَیِّ وَجْهٍ هُوَ قَسِیمُ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ فَقَالَ:
یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَ لَمْ تَرْوِ عَنْ أَبِیکَ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ حُبُّ عَلِیٍّ إِیمَانٌ وَ بُغْضُهُ کُفْرٌ؟
فَقَالَ: بَلَى،
قَالَ الرِّضَا ع: فَقَسَمَ الْجَنَّةَ وَ النَّارَ
فَقَالَ الْمأمون: لَا أَبْقَانِیَ اللَّهُ بَعْدَکَ یَا أَبَا الْحَسَنِ أَشْهَدُ أَنَّکَ وَارِثُ عِلْمِ رَسُولِ اللَّهِ [1]
مأمون از امام رضا علیه السللام در باره اینکه چرا امیر المومنین علی علیه السلام قسیم الجنه و النار- قسمت کننده بهشت و جهنم - نامیده شده سوال کرد. حضرت فرمودند:
آیا ندیدهای که پدرت از پدرانش از عبدالله بن عباس نقل کرده است که فرمود: از رسول خدا شنیدم که میفرمود: دوستی علی علیه السلام ایمان و دشمنی او کفر است» ؟
مأمون گفت: آری.
امام علیه السلام فرمودند: اگر تقسیم بهشت و دوزخ بر اساس دوستی و دشمنی با وی باشد، او قسمت کننده بهشت و دوزخ است.
مأمون گفت: ای ابوالحسن! خداوند مرا پس از تو زنده نگذارد، گواهی میدهم که تو وارث علم پیامبر خدایی.
نکات قابل توجه:
شاخص بهشتی یا جهنمی شدن افراد ایمان و کفر است؛
دوستی علی علیه السلام ایمان و دشمن او کافر است؛
نتیجه: دوست علی علیه السلام بهشتی و دشمن او جهنمی است، پس علی شاخصی برای بهشت و جهنم خواهد بود.
[1]. بحارالأنوار، ج 49، ص 172.
...
الطَّالَقَانِیُّ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْعَدَوِیِّ، عَنِ الْهَیْثَمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرُّمَّانِیِّ قَالَ سَأَلْتُ الرِّضَا عَلَیْهِ السَّلَامُ فَقُلْتُ لَهُ: یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَخْبِرْنِی عَنْ عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلَامُ لِمَ لَمْ یُجَاهِدْ أَعْدَاءَهُ خَمْساً وَ عِشْرِینَ سَنَةً بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ ثُمَّ جَاهَدَ فِی أَیَّامِ وَلَایَتِهِ؟
فَقَالَ: لِأَنَّهُ اقْتَدَى بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی تَرْکِهِ جِهَادَ الْمُشْرِکِینَ بِمَکَّةَ بَعْدَ النُّبُوَّةِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ سَنَةً وَ بِالْمَدِینَةِ تِسْعَةَ عَشَرَ شَهْراً وَ ذَلِکَ لِقِلَّةِ أَعْوَانِهِ عَلَیْهِمْ، وَ کَذَلِکَ عَلِیٌّ عَلَیْهِ السَّلَامُ تَرَکَ مُجَاهَدَةَ أَعْدَائِهِ لِقِلَّةِ أَعْوَانِهِ عَلَیْهِمْ، فَلَمَّا لَمْ تَبْطُلْ نُبُوَّةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ مَعَ تَرْکِهِ الْجِهَادَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ سَنَةً وَ تِسْعَةَ عَشَرَ شَهْراً، کَذَلِکَ لَمْ تَبْطُلْ إِمَامَةُ عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلَامُ مَعَ تَرْکِهِ الْجِهَادَ خَمْساً وَ عِشْرِینَ سَنَةً، إِذَا کَانَتِ الْعِلَّةُ الْمَانِعَةُ لَهُمَا مِنَ الْجِهَادِ وَاحِدَةً. [1]
طالقانی از حسن بن علی العدوی از هیثم بن عبدالله رمانی نقل میکند که از امام رضا علیه السلام سوال کردم گفتم: یابن رسول الله به من بگویید چرا علی بن ابیطالب علیه السلام بیست و پنج سال با دشمنانش نجنگید، ولی در دوران حکومتش با آنها به نبرد برخاست؟
امام رضا علیه السلام فرمودند: او به پیامبر خدا صلی الله علیه السلام اقتدا کرد که پس از بعثت در مدت ١٣ سال اقامت خود در مکه و پس از هجرت به مدینه تا ١٩ ماه، با مشرکان جهاد نکرد و این به سبب کمی یار و یاور بود. همین گونه علی علیه السلام نیز به علت کمی یاران از مبارزه با دشمنانش خودداری فرمود. پس همانطور که به رسالت پیامبر خدا به علت رها کردن جهاد در ١٣ سال در مکه و ١٩ ماه آغاز هجرت خللی وارد نمیشود به امامت علی علیه السلام با ترک جهاد در ٢۵ سال زیانی وارد نمیشود. چون خودداری آنها از جهاد یک علت مشترک داشته است.
نکات قابل توجه:
[1]. بحارالأنوار، ج ٢٩، ص ۴٣۵.
...
الْحُسَیْنُ بْنُ أَحْمَدَ الْبَیْهَقِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَى الصَّوْلِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ الطَّالَقَانِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ حَلَفَ رَجُلٌ بِخُرَاسَانَ بِالطَّلَاقِ أَنَّ مُعَاوِیَةَ لَیْسَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ ص أَیَّامَ کَانَ الرِّضَا ع بِهَا فَأَفْتَى الْفُقَهَاءُ بِطَلَاقِهَا فَسُئِلَ الرِّضَا ع فَأَفْتَى أَنَّهَا: «لَا تُطَلَّقُ»
فَکَتَبَ الْفُقَهَاءُ رُقْعَةً فَأَنْفَذُوهَا إِلَیْهِ وَ قَالُوا لَهُ: مِنْ أَیْنَ قُلْتَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَنَّهَا لَمْ تُطَلَّقْ؟
فَوَقَّعَ ع فِی رُقْعَتِهِمْ «قُلْتُ هَذَا مِنْ رِوَایَتِکُمْ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ لِمُسْلِمَةِ الْفَتْحِ وَ قَدْ کَثُرُوا عَلَیْهِ أَنْتُمْ خَیْرٌ وَ أَصْحَابِی خَیْرٌ وَ لَا هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ فَأَبْطَلَ الْهِجْرَةَ وَ لَمْ یَجْعَلْ هَؤُلَاءِ أَصْحَاباً لَهُ فَرَجَعُوا إِلَى قَوْلِهِ»[1]
محمد بن اسحاق طالقانی روایت کرده است که مردی در خراسان سوگند خورد که معاویه از اصحاب پیامبر خدا نیست و اگر غیر از این باشد زن خود را طلاق داده است. این قضیه در زمانی بود که امام رضا علیه السلام در خراسان اقامت داشت همه فقیهان فتوا دادند که با این سوگند دروغ، زن او طلاق داده شده است. در این باره از امام پرسش شد آن حضرت فتوا دادند که زن این مرد مطلقه نشده است. فقیهان نامهای به خدمت امام علیه السلام فرستادند و علت را جویا شدند. امام در کنار نامه آنها مرقوم داشتند که:
من این را از روایتی که خودتان از ابوسعید خدری نقل میکنید دانستهام که پیامبر خدا در روز فتح مکه به افرادی که در آن روز اسلام آورده بودند در حالی که گروهی از آنها بر او گرد آمده بودند فرمودند:
شما خوبید و اصحاب من هم خوبند و پس از مکه هجرتی نیست. (انتم خیر و اصحابی خیر و لا هجره بعد الفتح) و رسول خدا آنها را اصحاب خود قرار نداد. فقیهان از فتوای خود برگشتند و به قول امام رجوع کردند.
نکات قابل توجه:
[1]. بحارالأنوار، ج 19، ص 89.
...
چرا با علی علیه السلام با علم به فضائل و سبقتش در اسلام و موقعیتش نزد پیامبر همراه نشدند؟
الطَّالَقَانِیُّ، عَنْ أَحْمَدَ الْهَمْدَانِیِّ، عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ، عَنْ أَبِیهِ، عَنْ أَبِی الْحَسَنِ عَلَیْهِ السَّلَامُ قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلَامُ کَیْفَ مَالَ النَّاسُ عَنْهُ إِلَى غَیْرِهِ، وَ قَدْ عَرَفُوا فَضْلَهُ وَ سَابِقَتَهُ وَ مَکَانَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ:
فَقَالَ إِنَّمَا مَالُوا عَنْهُ إِلَى غَیْرِهِ وَ قَدْ عَرَفُوا فَضْلَهُ لِأَنَّهُ قَدْ کَانَ قَتَلَ مِنْ آبَائِهِمْ وَ أَجْدَادِهِمْ وَ إِخْوَانِهِمْ وَ أَعْمَامِهِمْ وَ أَخْوَالِهِمْ وَ أَقْرِبَائِهِمُ الْمُحَادِّینَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ عَدَداً کَثِیراً، وَ کَانَ حِقْدُهُمْ عَلَیْهِ لِذَلِکَ فِی قُلُوبِهِمْ فَلَمْ یُحِبُّوا أَنْ یَتَوَلَّى عَلَیْهِمْ، وَ لَمْ یَکُنْ فِی قُلُوبِهِمْ عَلَى غَیْرِهِ مِثْلُ ذَلِکَ، لِأَنَّهُ لَمْ یَکُنْ لَهُ فِی الْجِهَادِ بَیْنَ یَدَیْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ مِثْلُ مَا کَانَ، فَلِذَلِکَ عَدَلُوا عَنْهُ وَ مَالُوا إِلَى سِوَاهُ. [1]
از امام رضا علیه السلام سوال شد: چگونه مردم امیرالمومنین علی علیه السلام را با اینکه به فضائل و سبقت او در اسلام و موقعیت او در نزد پیامبر آگاهی داشتند رها کردند و به دیگری روی آوردند؟
«امام علیه السلام فرمودند: سبب اینکه امیر المومنین را با اینکه فضائل او را میدانستند ترک کرده و به دیگران گراییدند جز این نبود که او بسیاری را که به دشمنی با خدا و پیامبر او برخاسته بودند از اجداد و پدران و برادران و عموها و خالوها و نزدیکان آنها بودند به قتل رسانده بود. از این رو کینه او را در دل داشتند و نمیخواستند بر آنها فرمانروا شود، ولی از دیگران چیزی در دل نداشتند. زیرا آنان در زمان پیامبر گرامی اسلام مانند حضرت علی علیه السلام جهاد نکرده بودند به همین علت از او رویگردان و به دیگران مایل شدند.»
نکات قابل توجه:
[1]. بحارالأنوار، ج 29، ص 480.
[2]. لیت أشیاخی ببدرٍ شهدوا جزعَ الخَزْرجِ مِن وقعِ الأَسَلْ
لأهلُّوا واستهلُّوا فرحاً ثُمَّ قالوا یا یزید لا تُشَلْ
قد قتلنا القوم من ساداتهم و عدلناه ببدرفاعتدل
لَعِبَتْ هاشمُ بالمُلکِ فلا خَبرٌ جَاءَ ولا وَحی نَزَلْ
لَسْتُ مِن خَندف إِنْ لَم أنتَقِم مِن بَنی أحمَد مَا کانَ فَعَلْ
این کاش پیران و گذشتگان قبیله من که در بدر کشته شدند زاری کردن قبیله خزرج را از دم نیزه و شمشیر میدیدند.
از شادی فریاد میزدند و میگفتند: از یزید دستت درد نکند.
مهتران و بزرگان آنها را کشتیم تا با کشتگان ما در بدر برابر گردید.
خاندان هاشم با سلطنت بازی کردند، نه خبری از آسمان آمد و نه وحی نازل شد.
من زاده خندف نیستم اگر از فرزندان احمد ـ صلی الله علیه و آله ـ در مقابل آنچه به ما انتقال نگیرم.
اصل این اشعار از ابن زبعری است و بعضی از آنها از یزید است. مورخین تمام آنها را ذکر نکردهاند اما محدث قمی در منتهی الآمال (1/430) اشعار ابن زبعری را نقل کرده تا شعرهای یزید مشخص شود. جهت مطالعه بیشتر به مقتل مقرم مراجعه شود.
× غزوه بدر در سال دوم هجرت اتفاق افتاد رسول الله صلی الله علیه و آله با 313 تن از مجاهدین در آن نبرد شرکت کردند که 14 تن از مسلمانان شهید و 70 نفر از قریش کشته شدند که به نقل تاریخ 36 تن از آنها بدست علی علیه السلام صورت گرفت. از آن جمله: عتبه جد مادری معاویه( عتبه پدر هنده) و ولید دائی معاویه (فرزند عتبه) حنظله برادر معاویه، و شیبه برادر عتبه نیز که با حمزه سید الشهداء هماویز بود و عاقبت به شمشیر علی علیه السلام کشته شد.
...
الْحُسَیْنُ بْنُ أَحْمَدَ الْبَیْهَقِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَى الصَّوْلِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى بْنِ نَصْرٍ الرَّازِیِّ عَنْ أَبِیهِ:
قَالَ سُئِلَ الرِّضَا ـ علیه السلام ـ عَنْ قَوْلِ النَّبِیِّ ـصلی الله علیه و آلهـ أَصْحَابِی کَالنُّجُومِ بِأَیِّهِمُ اقْتَدَیْتُمُ اهْتَدَیْتُمْ وَ عَنْ قَوْلِهِ - ص- دَعُوا لِی أَصْحَابِی.
فَقَالَ: هَذَا صَحِیحٌ یُرِیدُ مَنْ لَمْ یُغَیِّرْ بَعْدَهُ وَ لَمْ یُبَدِّلْ.
قِیلَ: وَ کَیْفَ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ قَدْ غَیَّرُوا وَ بَدَّلُوا؟
قَالَ: لِمَا یَرْوُونَهُ مِنْ أَنَّهُ - صلی الله علیه و آله - قَالَ: لَیُذَادَنَّ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ عَنْ حَوْضِی کَمَا تُذَادُ غَرَائِبُ الْإِبِلِ عَنِ الْمَاءِ فَأَقُولُ یَا رَبِّ أَصْحَابِی أَصْحَابِی فَیُقَالُ لِی إِنَّکَ لَا تَدْرِی مَا أَحْدَثُوا بَعْدَکَ فَیُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ بُعْداً لَهُمْ وَ سُحْقاً، أَ فَتَرَى هَذَا لِمَنْ لَمْ یُغَیِّرْ وَ لَمْ یُبَدِّلْ»[1].
حسین بن احمد بیهقی از محمد بن یحیی صولی از محمد بن موسی بن نصر رازی که او از پدرش نقل میکند که: سائلی از امام رضا علیه السلام در باره مدلول قول پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله که فرمودهاند: «یاران من مانند ستارگانند از هر کدام پیروی کنید هدایت یافتهاید» و «همچنین یارانم را به من واگذارید» پرسش کرد.
امام رضا علیه السلام فرمودند:
«این درست است اما منظور، آن اصحابی است که پس از پیامبر چیزی را تبدیل و تغییر نداده باشد.
سائل عرض میکند: ما از کجا بدانیم که آنها چیزی را تبدیل و تغییر دادهاند؟
امام علیه السلام میفرماید: از اینجا که آنها روایت میکنند پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: (لَیُذَادَنَّ...) روز قیامت مردانی از اصحابم از حوض من رانده و دور میشوند، همانگونه که شتر بیگانه را از آب دور میسازند. من میگویم، پروردگارا اینها اصحاب و یاران مناند. در پاسخ به من گفته میشود: همانا نمیدانی اینها پس از تو چه کردهاند. سپس آنها در زمرهی اصحاب شمال گرفته میشوند و من در این هنگام میگویم دوری و نابودی بر آنان باد.
آنگاه امام علیه السلام فرمودند: آیا دریافتی منظور آن اصحابی است که پس از پیامبر چیزی را تبدیل و تغییر نداده باشد؟»
نکات قابل توجه:
[1]. بحارالأنوار، ج ٢٨ ص١٨.
[2]. صحیح بخاری، جلد ٨، ص ١١٩.
[3]. شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج 20، ص ض2. البحر المحیط، ۵ و ۵٢٣؛ میزان الاعتدال، ج ١، ص ۴١٣ و شماره ١۵١١، و ج ٢، ص ١٠٢ شماره ٣٠٠٣.
...
استفاده از روایات به صورت کاربردی از مسائلی است که دقت در آن میزان تاثیر را در زائر افزایش میدهد. در خیلی از جلسات کاروانها در بعد از اعمال به معارف مناسک پرداخته میشود و این در حالی است که اعمال واجب زائر به اتمام رسیده است. در خیلی از موارد زائرین اظهار میدارند که چرا این نکات و ظرائف قبل از اعمال گفته نشده است و این در حالی است که زمان خاصی بهصورت مستقل اختصاص داده نشده است.
تلفیق معارف با احکام و تاریخ و داستان در جلسات قبل از اعمال، رنگ و بوی معنوی خاصی به جلسه داده و به حلاوت آن میافزاید.
روایت شبلی از روایات پرنوری است که روحانی در هر جلسه به اقتضای احکام آن جلسه میتواند مورد استفاده قرار گیرد. در این پست روایت شبلی به صورت تحلیل شده آمده است که روحانی میتواند به اقتضای جلسات احکام از این روایت استفاده کند.
شبلی به دیدن حضرت سجاد علیهالسلام که از حج بازگشته بودند رفته بود که حضرت در ضمن صحبتها از او پرسیدند:
شبلی! حج رفتهای؟ شبلی گفت: بلی یابنرسولالله؛ حضرت سوال کردند:
...................................................
بقیه در ادامه مطلب
...
شاید این دلنوشته را در قبلا دیده باشیم. همه ما پنهانی و در نهان، دل گفته هایی با خدا داریم، کسی از آن خبر ندارد و خود می گوییم و خدا شنونده است. آنچه می خوانید بخشی هایی از گفتگوهای "من وشما"، با خداست؛ همان خدا، همان خدای فراموش شده ای که به گاه بی کسی و درماندگی سراغش را میگیریم ...همان که هیچگاه ما را از یاد نمیبرد!
این متن را سرور مکرم حاج آقای حسینی از اصفهان امروز برایم ایمیل کرد تا شاید کمی ....
کمی حوصله کن ؛ ماه رمضان از نیمه گذشه است .....
گفتم: خستهام
گفت: "لاتقنطوا من رحمة الله" از رحمت خدا ناامید مشو (زمر/۵٣)
گفتم: انگار، مرا فراموش کردی!
گفت: "فاذکرونی اذکرکم" من را یاد کنید تا به یاد شما باشم (بقره/١۵٢)
گفتم: تا کی باید صبر کرد؟
گفت: "و ما یدریک لعل الساعة تکون قریبا" تو چه میدانی! شاید موعدش نزدیک باشد (احزاب/۶٣)
گفتم: تو بزرگی و نزدیکی تو برای منِِِ کوچک، خیلی دور! تا آن موقع چه کنم؟
گفت: "واتبع ما یوحی الیک واصبر حتی یحکم الله" کارهایی که به تو گفتم انجام بده و صبر کن تا خدا خودش حکم کند (یونس/١٠٩)
بقیه در ادامه مطلب
...همراهی حضرت علی با خلفاء
شبهه: حضرت علی در برابر خلفاء تمکین کرد و خلافت آنها را پذیرفت در حالیکه شیعه حاضر به پذیرش خلافت آنها نیست!
پاسخ: تاریخدانان سُنّی نقل کردهاند: (الکامل فی التاریخ تالیف ابناثیر)
علی را به زور به مسجد بردند و شمشیر بر سرش گذاشتند تا بیعت کند.
حضرت علی علیهالسلام فرمود: بهخاطر مصلحت مسلمین اقدامی نکردم تا اصل اسلام از بین نرود اما همه جا از حق خود دفاع کردم.
علماء شیعیان نیز به پیروی از امامشان، همه جا از حقانیت او دفاع میکنند و در عمل نیز براساس اتحاد مسلمین در برابر کفار، به مسائل مشترک میپردازند و از طرح مسائل اختلافی در برابر کفار خودداری میکنند.
از افتخارات شیعه است که امامش را جز با تهدید به قتل نتوانستند همراه خود کنند.
از افتخارات شیعه است که خلفاء، به علم و درایت او نیازمند بودند و مجبور به مشورت با او میشدند.
از افتخارات شیعه است که امامشان مصلحت همه مسلمین را میدانست و طبق آن عمل میکرد
...
وحی تمام شده است
شبهه: بعد از پیامبر وحی تمام شد و دین کامل شد و امور به خود مردم واگذار شد تا مسائل خود را اداره کنند و حق انتخاب حاکم نیز به مردم واگذار شد.
پاسخ: خداوند در همین آموزهها میفرماید: (سوره انعام/ آیه ١١۶)
إِنْ تُطِعْ أَکْثَرَ مَنْ فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوکَ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ إِنْ یَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلاَّ یَخْرُصُون. (اگر بهدنبال رای اکثریت باشی تو را به سوی مسیر باطل خواهند کشاند چرا که اکثریت مردم از روی یقین و تحقیق عمل نمیکنند بلکه از روی حدسها تصمیم میگیرند.)
باز خداوند در همین آموزهها میفرماید: (سوره مائده/ آیه۵۵)
إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُون (ولایت مختص به خدا و رسول خدا و کسی از مومنین است که دارای این صفت باشد: هنگام نماز در رکوع صدقه داده است) مفسرین سُنّی تصریح کردهاند که این آیه در مورد حضرت علی علیهالسلام نازل شد.
پیامبر خدا در غدیر خم براساس همین آموزه الهی (بلغ ما انزل الیک من ربک) حضرت علی را جانشین خود معرفی کرد و از همه مردم برای او بیعت گرفت و پس از این کار خداوند اعلام داشت: (سوره مائده/ آیه٣)
الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دیناً.
(در این لحظه است که من دین شما را کامل کردم و اسلام را برای اینکه دین بشریت تا ابد باشد پسندیدم.)
از افتخارات شیعه است که در وانفسای اختلافات و نظریات و مکتبهای گوناگون بهجای مراجعه به رای اکثریت برای تعیین سرنوشت خود، به آگاهترین و نزدیکترین افراد به پیامبر خدا مراجعه کرد و ولایت او را با جان و دل پذیرفت تا به سفارشات مکرر پیامبر خدا عمل کرده باشد.
...
همه میتوانند امام شوند
شبهه: خداوند در قرآن میفرماید همه شما میتوانید امام شوید و دعا کنید که ما را برای متقین امام قرار بده! در حالیکه شیعه امامت را فقط مختص عدهای خاص میداند!
پاسخ: کلمة «امام» در قرآن به معنی جلودار است و هم برای کافران بهکار رفته است در مانند «قاتلوا ائمه الکفر» سوره توبه/ آیه 12 و هم برای مومنان در مانند «فاجعلنا للمتقین اماما» سوره فرقان/ آیه 74 و هم بهصورت کلی در مانند «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِم» سوره اسراء/ آیه71.
و در جایی که بهمعنی ولایت و خلافتاللهی بهکار رفته است با قید بهکار رفته است مانند جریان حضرت ابراهیم علیهالسلام که به مقام امامت رسید و آن را برای نسل خود نیز تقاضا کرد خداوند فرمود:
قالَ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی قالَ لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمین (سوره بقره/ آیه124) یعنی این مقام فقط به کسانی اختصاص دارد که هیچ ظلمی در طول زندگی خود مرتکب نشده باشند و عادلِ خالص باشند.
از افتخارات شیعه است که معتقد است امام و رهبرِ او باید عادل خالص باشد و هر کسی حق جانشینی پیامبر و بهدست گرفتن هدایت را ندارد.
...
بیرغبتی حضرت علی نسبت به خلافت
شبهه: خود حضرت علی میگوید من رغبتی به خلافت ندارم و شما آن را بر من تحمیل میکنید!
پاسخ: حضرت علی علیهالسلام فرمود: خیال نکنید مطالبهای که من در مورد خلافت دارم و میگویم: «حق مرا غصب کردید!»، برای دستیابی به منافع دنیایی و قدرتطلبی است بلکه به خاطر عهدی است که خداوند از ما گرفته است تا در برابر ظلم ساکت نباشیم و در برقراری عدل تلاش کنیم و الا دنیای شما از آببینی یک بُز هم در نزد من بیارزشتر است.
والَّذِی فَلَقَ الْحَبَّةَ وَ بَرَأَ النَّسَمَةَ لَوْ لَا حُضُورُ الْحَاضِرِ وَ قِیَامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ، وَ مَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَى الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا یَقِرُّوا عَلَى کِظَّةِ ظَالِمٍ وَ لَا سَغَبِ مَظْلُومٍ، لَأَلْقَیْتُ حَبْلَهَا عَلَى غَارِبِهَا، وَ لَسَقَیْتُ آخِرَهَا بِکَأْسِ أَوَّلِهَا، وَ لَأَلْفَیْتُمْ دُنْیَاکُمْ هَذِهِ عِنْدِی أَزْهَدَ مِنْ خَبْقَةِ عَنْز (خطبه شقشقیه نهجالبلاغه)
از افتخارات شیعه است که امام او با صدای بلند فریاد میزند: پذیرفتن حکومت فقط برای انجام تعهدی است که خدا از من گرفته است.
...
چرا خلافت مکتوب نشد؟!
شبهه: چرا پیامبر جریان خلافت حضرت علی در غدیر را مکتوب نکرد؟
پاسخ: پیامبر امر کرد تمام کسانی که سواد داشتند و قلم و لوحی برای نوشتن داشتند مطالب آن حضرت را بنویسند و به دیگران نیز فرمود: هر کس مطالب من را میشنود آنها را به کسانی که نشنیدهاند برساند.
پیامبر چنان در ثبت واقعه غدیر محکم عمل کرد که هیچکس از اهلسنت نتوانست منکر غدیر شود لذا برای ایجاد شبهه، دست از تشکیک در اصل واقعه برداشتند و به تشکیک در منظور پیامبر از «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» رو آوردند.
از افتخارات شیعه است که سند امامت و خلافت پیشوایش چنان قطعی است که مخالفین مجبور به توجیه و تاویل آن شدهاند و توان انکار اصل آن را نیافتند.
...
چرا در غدیر
شبهه: بهترین جا برای ابلاغ این مطلب در روز عرفه در حج بود که همه حاجیها هستند چرا پیامبر در آنجا نگفت و در غدیر گفت؟!
پاسخ: همیشه مهمترین سفارشات و توصیهها در آخرین فرصتها و آخرین لحظات تکرار میشود، پیامبر اکرم نه فقط در عرفه بلکه در موقعیتهای بسیاری مساله جانشینی حضرت علی علیهالسلام را بطور عمومی مطرح کرده بودند و تکرار آن در غدیر بالخصوص با ایجاد یک موقعیتِ خبرساز، برای اتمام حجت بود.
اجتماع مسلمین در عرفه کاملا موقعیتی عادی است اما نگاه داشتن کاروان حجاج در منطقه غدیر، حجاجی که از مدینه و یمن و عراق آمده بودند و اکثریت حجاج آن سال را تشکیل میدادند و بازگرداندن کاروانهایی که جدا شده بودند و دستور اجتماع، سبب شد تا یک صحنة خبرساز بسیار جدی ایجاد شود و از همانجا نیز پل اطلاعرسانی به کلیه مناطق کشورهای اسلامی برقرار شود.
از افتخارات شیعه است که سند امامت و خلافت پیشوایش چنان قطعی است که مخالفین مجبور به توجیه و تاویل آن شدهاند و توان انکار اصل آن را نیافتند.
...
روایت من کنت مولاه فهذا علی مولاه
شبهه: اگر منظور پیامبر در غدیر خم خلافت و جانشینی جضرت علی بود چرا بهجای من کنت مولاه فهذا علیٌ مولاه نگفت: فهذا علیٌ امامه
پاسخ: کلمه «مولی» در زبان عرب، اصطلاحی است برای کسی که اختیار و تصرف کسی را تماماً در دست دارد یعنی هم مساله امامت و خلافت ظاهری در آن هست و هم مساله هدایت باطنی. یعنی کلمه «مولی» از کلمة «امام» صریحتر و قاطعتر است.
از افتخارات شیعه است که پیامبر خدا، حضرت علی را هم در ظاهر و هم در باطن، صاحباختیار و دارای صلاحیت نظر و تدبیر دانست.
...
عدم مطالبه حکومت از طرف علی علیه السلام
شبهه: حضرت علی علیهالسلام در هیچ جا ادعای امامت نکرده است و خود را بهعنوان امام یا معصوم یا نماینده خدا معرفی ننموده است در حالیکه شیعه او را چنین میداند!
پاسخ: حضرت علی علیهالسلام در نهجالبلاغه در خطبة «شِقشِقیّه» چنین گفته است:
عن ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ ذَکَرْتُ الْخِلَافَةَ عِنْدَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ، فَقَالَ:
وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا أَخُوتَیْمٍ وَ إِنَّهُ لَیَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّی مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَى، یَنْحَدِرُ عَنِّی السَّیْلُ وَ لَا یَرْقَى إِلَیَّ الطَّیْر. فَرَأَیْتُ أَنَّ الصَّبْرَ عَلَى هَاتَا أَحْجَى فَصَبَرْتُ وَ فِی الْعَیْنِ قَذًى وَ فِی الْحَلْقِ شَجًا أَرَى تُرَاثِی نَهْبا.
(ابنعباس که از بزرگان اصحاب پیامبر بود و مورد قبول اهلسنّت است از حضرت علی علیهالسلام در مورد جریانات جانشینی پیامبر خدا سوال کرد، حضرت گفت: )
بهخدا قسم که ابوبکر خلافت را غصب کرد در حالیکه بهیقین میدانست موقعیت من نسبت به جانشینی پیامبر موقعیت محوری و مرکزی است و من ستون این خیمه هستم و علوم پیامبر از من تراوش میکند و مرتبه من بهگونهای است که هیچ احدی توانایی برابری با من را ندارد.
مرا در موقعیتی قرار دادند که دیدم چارهای جز صبر و سکوت ندارم، موقعیتی که در مقابل چشمانم، جانشینی پیامبر و هدایت امت را که تنها متعلق به من بود غارت کردند و بهدست نااهلان افتاد.
گفتگوی مفصل حضرت علی علیهالسلام با بزرگان اصحاب رسول خدا در مجلسی عمومی که به «مُناشِده» معروف شد در کتب اهلسنت نقل شده است که حضرت در این مجلس همه را مخاطب قرار داد و دائم میفرمود:
اُنشدکم بالله ......(شما را به خدا مگر اینطور نبود؟!) یکی از این موارد عبارت زیر است:
اُنْشُدُکُمْ بِاللَّهِ، أَ تَعْلَمُونَ َانَّ رَسُولَ اللهِ قَالَ: عَلِیّ أَخِی وَ وَزِیرِی وَ وَصِیِّی وَ خَلِیفَتِی فِی أُمَّتِی وَ وَلِیُّ کُلِّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ بَعْدِی؟! قالوا: نعم
(شما را به خدا شهادت دهید مگر رسول خدا نفرمود: علی جانشین من بعد از من است؟! همگی گفتند: چرا فرمود.)
از افتخارات شیعه است که هیچکس در طول تاریخ زندگی حضرت علی نتوانست در برابر دلیلهای او نسبت به حقش برای خلافت، منکر شود و فقط گفتند: بهر حال اول با ابوبکر بیعت کردیم و مجبور به اطاعت هستیم!
...
قرآن قابل فهم برای عموم نیست
شبهه: خداوند میگوید قرآن برای پندآموزی آسان شده است و قابل فهم است، در حالیکه علماء شیعه میگویند باید به تفسیر ما مراجعه کنید!
پاسخ: خداوند در سوره آلعمران/ آیه ۴ میفرماید:
هُوَ الَّذی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتابَ مِنْهُ آیاتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْویلِهِ وَ ما یَعْلَمُ تَأْویلَهُ إِلاَّ اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ.
(یعنی خداوند قرآن را بر تو نازل کرد در حالیکه برخی آیات آن دارای معنایی قطعی و صریح است و برخی آیات آن دارای احتمالات مختلف در معنی است
کسانی که ناهنجاریهای روحی و ادراکی دارند دائم به دنبال احتمالات هستند در حالیکه واقعیت معنای اینگونه آیات را فقط خدا و متخصصین در علم قرآن میدانند.)
همچنین در آیه ٧ سوره انبیاء میفرماید:
فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُون (مشکلات خود را از اهل قرآن سوال کنید)
همچنین در آیه ١۶۴ سوره آلعمران میفرماید:
بَعَثَ فیهِمْ رَسُولاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَة (خداوند پیامبر را فرستاد تا قرآن را برای مردم بخواند و به آنها آموزش دهد.)
هر مراجعهکنندهای به قرآن در اولین مرور آیات مییابد که برای فهم برخی آیات نیازمند آموزش است و با لغت معنی ترجمهای نمیتوان مقصود آیه را بهدست آورد.
این از افتخارات شیعه است که کتاب آسمانی قرآن را حاوی دو سطح عمومی و تخصصی میداند که معانی عمومی آن برای هر کسی در هر جایی قابل فهم است ولی اینطور نیست که قرآن کتابی عامیانه باشد بلکه معانی و مفاهیمی دارد که با تفکر و دقت فراوان باید استخراج شود و عمق آن بهگونهای است که میتواند تمام بشریت را تا روز قیامت سیراب کند.
...
جواز لعن فرستادن بر شخص
شبهه: در هیچ جای قرآن بر هیچ شخصی لعن نشده است و فقط بر گروههای دارای برخی صفات لعن شده است، در حالیکه شیعیان بر خلفاء لعن میکنند!
پاسخ: خداوند در آیه ١ سوره تبت میفرماید:
تَبَّتْ یَدا أَبی لَهَبٍ (نفرین بر ابولهب)
نفرین برتر از لعن است و خداوند در آیات مختلفی از قرآن هم بر شخص نفرین کرده است هم بر قوم و گروه.
از سوی دیگر خداوند در آیه ۵٧ سوره احزاب میفرماید:
إِنَّ الَّذینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَة (یعنی کسانی که خدا و رسولش را آزار میدهند در دنیا و آخرت مورد لعنت خدا هستند.)
در کتاب صحیح بخاری که کتاب اصلی اهلسنت است آمده است: (ج ۵ ص ٨٣ باب فضائل الصحابه)
پیامبر اکرم فرمود: مَنْ آذَاهَا فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ آذَانِی فَقَدْ آذَى اللَّه وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى إِنَّ الَّذِینَ یُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَه لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَة
(هر که فاطمه را اذیت کند مرا اذیت کرده است و لعن خدا به او تعلق میگیرد.)
در همین کتاب آمده است که:
خلیفه اول و دوم برای عیادت حضرت زهرا علیهاالسلام آمدند ولی حضرت رو برگرداند و به آنها گفت: مگر پدرم نفرمود اگر کسی فاطمه را اذیت کند او را اذیت کرده است؟! گفتند چرا شنیدیم که او چنین گفت. حضرت زهرا فرمود: به خدا قسم که شما دو نفر مرا اذیت کردید و مورد لعن خدا هستید!
این از افتخارات شیعه است که بدون سازش، از کردار و رفتار تمام کسانی که خدا و پیامبرش را اذیت کردهاند دوری میجوید و بهصراحت اعلام میکند.
...
تفاوت گذاشتن میان سید و غیر سید
شبهه: خداوند میگوید بهترین شما با تقواترین شماست ولی شیعیان برای سیّدها فقط بهدلیل اصل و نسب امتیاز ویژه قائلند!
پاسخ: خداوند در سوره توبه/ آیه ٢۴ میفرماید:
قُلْ إِنْ کانَ آباؤُکُمْ وَ أَبْناؤُکُمْ وَ إِخْوانُکُمْ وَ أَزْواجُکُمْ وَ عَشیرَتُکُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ کَسادَها وَ مَساکِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَیْکُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فی سَبیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى یَأْتِیَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ
یعنی: ای پیامبر به مردم بگو اگر اصل و نسبتان، پدر و مادر و فرزندان و برادران و همسران و فامیلتان و همچنین دارائیها و سرمایههایتان و کسب و کاری که بهدنبال رونق آن هستید و خانههایی که با دلخوشی در آن زندگی میکنید، اگر اینها را بیشتر از خدا و رسولش و تلاش در راه خدا، دوست دارید پس منتظر عذاب خدا باشید.
شیعیان میگویند ما رسول خدا صلی الله علیه و آله را بیشتر از خود و خانواده خود و امکانات خود دوست داریم و هر چه را او دوست دارد ما نیز دوست داریم.
خداوند به پیامبر در آیه ٢٣ سوره شوری میفرماید که به مردم بگوید:
قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى
یعنی: من از شما مردم چیزی جز محبت به خاندانم و نزدیکشدن به آنها را نمیخواهم.
در آیه خمس نیز که در ردیف ٣ همین جدول بررسی شد خداوند فرمود:
«هر گونه فایدهای که به دست میآورید، خُمس آن متعلق به خدا و پیامبر و خویشاوندانِ او (ذویالقُربی) و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان است.»
شیعیان به جهت دستور پیامبر، به خاندان او و نسل و ذریّه او علاقمند هستند و در عین حال اگر کسی از آنها عمل زشتی انجام دهد از عمل او اعلام برائت میکنند و براساس دستور قرآن در پرداخت سهمی از سود کسب و کار خود که باید به فقیر داده شود، فقیران سادات را در اولویت قرار میدهند.
این از افتخارات شیعه است که در میان مذاهب اسلامی بیشترین اهمیت و توجه را به پیامبر و خاندانش دارد و تحمل دیدن فقر نسل و ذریه او را نیز ندارد.
...
دین وسیله امرار معاش
شبهه: علماء شیعه برای خدمات دینی پول میگیرند در حالیکه پیامبر کسی را که دینش را وسیله نانش قرار دهد مذمت کرده است!
پاسخ: متخصص شدن در دین مانند دیگر رشتههای تخصصی نیازمند تلاش علمی شبانهروزی است. اگر کسی واقعا بخواهد عالِم دین بشود باید شبانهروز به تفکر و مطالعه و گفتگوی علمی مشغول باشد.
اینگونه افراد در تمام دنیا در زمان تحصیل توسط منابع مالی پشتیبانی میشوند یا منابع مالی حکومتی (مانند علماء سُنّی) یا منابع مالی بنیادهای علمی (مانند دانشمندان غربی) یا منابع مالی مردمی (مانند طلاب حوزهها)
در تمام دنیا هر متخصصی پس از فارغالتحصیل شدن از راه ارائه خدمات تخصصیِ خود امرار معاش میکند و آنچه پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله در مذمت کسی که دینش را وسیله نانش قرار دهد فرموده این عبارت است:
الْمُسْتَأْکِلُ بِعِلْمِهِ الَّذِی یُفْتِی بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ لَا هُدًى مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِیُبْطِلَ بِهِ الْحُقُوقَ طَمَعاً فِی حُطَامِ الدُّنْیَا (یعنی کسی دینش را وسیله نانش قرار میدهد که مطابق خواستة افرادِ مُجرم، بدون دانش و یقین حکم کند و نظر بدهد تا به او پول بدهند.)
این از افتخارات شیعه است که بدنة عالمان دینیِ او وابسته به منابع مالی حکومتی یا حزبی و گروهی نیستند و براساس تلاش تخصصی خود از منابع مردمی بهره میبرند.
...
توسل و شفاعت
شبهه: در قرآن آمده است که خدایا فقط از تو کمک میخواهیم (ایاک نستعین) ولی شیعیان توسل به ائمه و امید به شفاعت آنها دارند.
پاسخ: خداوند در آیه ٣۵ سوره مائده میفرماید:
یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسیلَةَ (ای کسانی که ایمان آوردهاید تقوا پیشه کنید و واسطهای را برای نزدیک شدن به او پیدا کنید.)
در سوره سباء / آیه٢٣ نیز میفرماید:
وَ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَهُ إِلاَّ لِمَنْ أَذِنَ لَه (شفاعت کسانی که از جانب خداوند اجازه شفاعت دارند پذیرفته میشود.)
قرآن به مردم سفارش میکند برای مستحکم شدن رابطه خود و خدا به سراغ افراد مقرّب درگاه خدا بروید و آنها را واسطه و شفیع بین خود و خدا قرار دهید و از نیروی معنوی آنها که از خداست برای سرعت گرفتن به سوی خدا کمک بگیرید.
این از افتخارات شیعه است که معتقد است لطف خداوند چنان گسترده است که افراد ضعیف یا خطاکار را با اعمالشان در بنبست رها نمیکند بلکه به آنها فرصت برقراری ارتباط با خوبان را میدهد تا ضعف و خطای خود را جبران کنند.
...
وجوب خمس
شبهه: زکات 33 بار در قرآن آمده است ولی خمس فقط یکبار آمده است و آنهم مربوط به غنائم جنگی است، در حالیکه علماء شیعه بهخاطر پُر کردن جیب خودشان وجوب خمس را درست کردهاند!
پاسخ: خداوند در سوره انفال / آیه ۴١ فرموده است:
وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبى وَ الْیَتامى وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى عَبْدِنا یَوْمَ الْفُرْقانِ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ
(اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جداسازی حق از باطل، نازل کردیم باور دارید، بدانید که هر گونه فایدهای که به دست میآورید، خُمس آن متعلق به خدا و پیامبر و خویشاوندانِ او و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان است.)
شبههکننده به دلیل شباهت کلمة «غَنِمتُم» در آیه با کلمة «غنیمت» که در فارسی به کار میرود به اشتباه افتاده است؛ حتی از مفسرین سُنّی هم این آیه را مختص به غنائم جنگی ندانستهاند. (تفسیر الدرالمنثور، تالیف سیوطی)
چه زکات و چه خمس هر دو براساس دستور قرآن در اختیار پیامبر و بعد از او در اختیار جانشین او قرار میگیرد تا در موارد تعیین شدة زیر که در قرآن آمده است مصرف گردد (آیه فوق و آیه60 سوره توبه):
رسیدگی به امور فقرا، یتیمها، درراهماندگان، ورشکستهگان، خسارتدیدگان، حقوق کسانی که خمس و زکات جمعمیکنند (العاملین علیها)، زندانیان، بهبود روابطبینالملل و بینالمذاهب (المولفه قلوبهم) و هر هزینهای که در راه اعتلای دین خدا لازم است (و فی سبیلالله)
این پول براساس آیه فوق یا باید در اختیار حکومت قرار گیرد (طبق نظر سُنّیها) یا در اختیار نائب امام معصوم (طبق نظر شیعه) که در هر دو صورت مخالف با نظر شبههکننده است.
از افتخارات شیعه است که مدیریت سرمایههای حاصل از تعاون افراد جامعه برای حل مشکلات و تعالی دین را به دست متخصص عادل دینشناس میسپارد، نه به دست گروهها و احزاب سیاسی تا در جهت منافع خود بهرهبرداری کنند.
...
ضرورت تقلید
شبهه: خداوند در قرآن تبعیت از افراد را نفی کرده است، در حالیکه شیعه میگوید باید تقلید کنید!
پاسخ: «تقلید» در مکتب شیعه یک اصطلاح است بهمعنیِ «مراجعه به متخصص در دین برای دستیابی به نظر خدا» و هیچ ارتباطی با مفهوم عامیانة تقلید بهمعنی تبعیت کورکورانه ندارد.
شیعه میگوید اگر کسی میخواهد طبق نظر خدا زندگی کند، باید نظر خدا را بداند، دستیابی به نظر خدا با مراجعه به قرآن و سنت پیامبر حاصل میشود، به تصریح قرآن، آیات و مفاهیم آن نیازمند تفکر و دقت است و در میان آنها متشابهات وجود دارد که باید تحلیل شوند.
همین نیاز به تحلیل در سنت پیامبر نیز وجود دارد پس دستیابی به نظر خدا نیازمند علم و آگاهی متناسب است و چون همه مردم نمیتوانند تمام وقت و زندگی خود را برای تخصص در قرآن و سنت بگذارند خداوند دستور داده است که عدهای از مردم به دنبال فهم دین بروند و به بقیه آموزش دهند.
سوره توبه/ آیه١١٢: فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَ لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُون. (یک عده از مردم حتما باید بروند و فهم دینی پیدا کنند و وقتی برگشتند به مردمشان هشدارهایی را که خدا داده است منتقل کنند تا مردم افکار و رفتار خود را اصلاح نمایند.)
این از افتخارات شیعه است که میگوید براساس خیالات و توهمات دیندار نباشید بلکه براساس مراجعه به متخصص دینشناس عمل کنید.
...